Bày đồ ở phòng khách khi nhà có trẻ nhỏ và thú nuôi
Phòng khách là nơi người ta bày đồ nhiều nhất, và cũng là nơi trẻ con chơi và chó mèo đi lại nhiều nhất. Hai việc đó va nhau thường xuyên hơn người ta nghĩ. Bài này nói về cách bày sao cho món đồ còn nguyên, và quan trọng hơn, cho không ai bị thương.
Ba tình huống hay xảy ra
Trước khi bàn cách bày, nên biết mình đang phòng cái gì. Ba tình huống phổ biến:
Kệ hoặc tủ đổ về phía trước. Trẻ nhỏ bám vào kệ để đứng lên hoặc trèo, và kệ cao không neo vào tường thì lật. Đây là tình huống nặng nhất trong ba cái, và cũng là cái dễ phòng nhất.
Món trên cao rơi xuống. Một pho tượng đá rơi từ kệ cao xuống sàn gạch là đủ gây thương tích, chưa kể mảnh vỡ văng ra.
Mèo đi trên mặt kệ. Mèo leo lên chỗ cao và đi qua đồ vật, không phải vì nghịch mà vì đó là đường đi của chúng. Món nào đứng trên đường đó sẽ bị gạt xuống, sớm hay muộn.
Neo tủ kệ vào tường — việc quan trọng nhất
Nếu chỉ làm được một việc trong cả bài này thì làm việc này.
Mọi tủ, kệ, giá sách cao hơn khoảng một mét trong nhà có trẻ nhỏ đều nên được neo vào tường bằng bộ chống lật. Bộ này rẻ, bán sẵn, và lắp mất ít phút.
Cách lắp phụ thuộc loại tường: tường gạch đặc hoặc bê tông thì khoan và dùng vít nở; tường thạch cao thì phải bắt vào khung xương kim loại bên trong, bắt vào tấm thạch cao trần là vô ích vì nó bung ra ngay khi chịu lực. Dò khung bằng thiết bị dò hoặc gõ nghe tiếng đặc.
Khoan tường còn có rủi ro trúng dây điện hoặc ống nước âm — không chắc thì gọi thợ. Đây không phải chỗ để tiết kiệm.
Với tủ không khoan được (nhà thuê), có hai hướng: đổi sang kệ thấp dưới tầm trẻ trèo, hoặc dồn trọng lượng xuống ngăn dưới cùng để hạ trọng tâm — đồ nặng ở dưới, đồ nhẹ ở trên, không bao giờ ngược lại.
Bày theo tầng
Một cách nghĩ đơn giản mà hiệu quả: chia kệ làm ba tầng theo tầm với.
Tầng trẻ với tới — chỉ để thứ không vỡ, không sắc, không nhỏ tới mức nuốt được. Món có chi tiết nhỏ rời ra được thì không để ở đây, kể cả khi nó đẹp.
Tầng giữa — để món chắc chắn, đế rộng, không nhọn. Đây là chỗ hợp cho phần lớn đồ bày.
Tầng cao — nghe thì an toàn nhưng lại là chỗ rơi đau nhất. Món nặng đặt trên cao thì phải đẩy sâu vào trong, và nếu nhà có mèo thì cân nhắc lại hẳn.
Với món đặt trên mặt bàn thấp hay bàn trà, nguyên tắc chung: đẩy vào trong, tránh mép, và tránh chỗ người ta hay đặt cốc nước.
Giữ món khỏi bị gạt xuống
Vài cách nhỏ mà hiệu quả rõ:
- Miếng dán chống trượt hoặc keo dán tạm dưới đáy — loại dùng cho đồ trưng bày, gỡ ra không để lại vết. Nó không giữ được một cú đẩy mạnh nhưng giữ được cú va nhẹ, mà cú va nhẹ mới là thứ hay xảy ra.
- Đế rộng thắng đế hẹp. Chọn món có chân đế bè ra thay vì món cao và thon, nhất là ở nhà nhiều người đi lại.
- Tủ có cánh kính giải quyết được gần hết vấn đề một lúc: trẻ không với, mèo không đi qua, bụi không bám. Nếu bạn có nhiều món đáng giữ thì đây là khoản đáng đầu tư hơn mua thêm món mới.
- Thảm dưới chân kệ giảm bớt hư hại khi có món rơi — không cứu được món giòn, nhưng đỡ hơn nền gạch trần.
Thú nuôi — vài điểm riêng
Với mèo, cách bền nhất không phải là chặn mà là cho chúng một đường đi khác tốt hơn: một kệ riêng, một chỗ nằm cao cạnh cửa sổ. Mèo sẽ chọn chỗ dễ đi và có tầm nhìn tốt. Ngoài ra tránh để dây, tua rua và chỉ treo lủng lẳng — chúng hấp dẫn mèo, và chỉ nuốt vào là chuyện phải đi thú y.
Với chó, vấn đề thường ở tầm thấp và ở cái đuôi. Đồ để ở mặt bàn thấp trong tầm quẫy đuôi của chó lớn thì nên dời lên cao hơn hoặc lùi vào trong.
Và với cả hai: cây cảnh bày cùng đồ phong thuỷ cần kiểm xem có độc với thú nuôi không trước khi đặt trong tầm với. Nhiều loại cây trang trí phổ biến gây hại nếu bị gặm, và đây là thứ dễ bỏ sót vì người ta nghĩ về món đồ chứ không nghĩ về chậu cây bên cạnh.
Bày ít lại là một lựa chọn hợp lý
Trong nhà có trẻ nhỏ, cách giảm rủi ro rẻ nhất không phải mua thêm đồ bảo vệ mà là bày ít món hơn. Mỗi món trên mặt kệ là một thứ có thể rơi, một thứ phải lau, và một thứ phải để mắt tới.
Cách làm thực tế: chọn ra vài món bạn thật sự thích, bày chúng cho đàng hoàng, còn lại cất vào hộp có ghi nhãn. Vài tháng đổi một lượt nếu muốn thay không khí. Cách này vừa an toàn hơn vừa làm mấy món được bày trông đẹp hơn hẳn, vì chúng có khoảng trống quanh mình.
Giai đoạn trẻ tập đi và trẻ hay trèo thường chỉ kéo dài vài năm. Cất bớt trong giai đoạn đó không phải là bỏ, chỉ là hoãn.
Đi một vòng kiểm tra, mười phút
Làm một lần khi bày xong, rồi lặp lại mỗi khi nhà có thay đổi — trẻ cao thêm, nuôi thêm con vật, chuyển đồ đạc:
- Ngồi xuống đúng tầm mắt của trẻ và nhìn quanh phòng. Bạn sẽ thấy những thứ mà lúc đứng không thấy: góc nhọn ngang mặt, món nhỏ trong tầm tay, dây điện thò ra.
- Thử đẩy nhẹ từng kệ và tủ cao xem có lung lay không.
- Lắc nhẹ từng món trên kệ — cái nào chông chênh thì dán chống trượt hoặc dời vào trong.
- Kiểm mép bàn kính và góc bàn trà, hai chỗ hay va đầu nhất.
Mười phút này bắt được gần hết những thứ mà người ta chỉ phát hiện sau khi đã có chuyện.
Khi món đã vỡ
Chuyện sẽ xảy ra, nên biết trước cách xử. Ưu tiên đầu tiên là gom mảnh vỡ trước khi làm bất cứ việc gì khác — mảnh nhỏ văng xa hơn bạn tưởng, và chân trần hay chân thú nuôi sẽ tìm thấy chúng. Dùng chổi và giấy ẩm để lượm mảnh vụn, đừng dùng tay.
Về món đồ: nếu nó có giá trị thì đừng tự dán. Keo sai loại làm mất khả năng phục chế đúng cách về sau, và vết keo ố thì không gỡ được.
Còn nếu có ai trong nhà thấy áy náy vì làm vỡ — nhất là trẻ con — thì nói rõ rằng đồ vỡ là đồ vỡ, không có nghĩa gì thêm. Biến một tai nạn thành điềm gở là cách nhanh nhất để một đứa trẻ mang nỗi sợ không cần thiết.
Tóm lại
Neo tủ kệ vào tường là việc quan trọng nhất, và với tường thạch cao thì phải bắt vào khung xương. Chia kệ theo tầm với: tầng trẻ chạm được chỉ để thứ không vỡ không sắc, món nặng thì đẩy sâu vào trong.
Dùng miếng chống trượt, ưu tiên món đế rộng, và tủ cánh kính nếu có nhiều món đáng giữ. Với mèo thì cho chúng đường đi tốt hơn thay vì chặn. Và khi có món vỡ, gom mảnh trước, đừng tự dán món có giá trị, đừng biến tai nạn thành điềm.