Đồ trong xe khi trời nắng: món nào không nên để lại

Xe đỗ ngoài nắng nóng hơn nhiều so với cảm nhận của người đứng ngoài. Nhiệt trong cabin lên rất nhanh trong nửa giờ đầu và có thể vượt xa nhiệt độ ngoài trời. Bài này nói món nào không nên để lại trong xe, và vì sao.

Điều quan trọng nhất, nói trước

Không bao giờ để trẻ em hoặc vật nuôi trong xe đỗ, dù chỉ vài phút, dù có hé cửa kính.

Đây không phải lời khuyên thận trọng quá mức. Nhiệt trong cabin tăng nhanh ngay cả khi trời không quá nóng, và trẻ nhỏ chịu nhiệt kém hơn người lớn rất nhiều. Hé cửa kính gần như không giúp gì. Việc "chỉ chạy vào mua một thứ" là đúng tình huống đã gây ra nhiều cái chết.

Và thói quen nên có: mở cửa sau nhìn một lượt mỗi lần xuống xe, kể cả khi chắc chắn không chở ai. Người ta quên vì mệt và vì đổi thói quen thường ngày, không phải vì vô tâm.

Nhóm nguy hiểm vì nhiệt

Pin sạc dự phòng, điện thoại, máy tính bảng, thuốc lá điện tử. Pin lithium để trong xe nắng là rủi ro thật — nhiệt cao làm hỏng pin, và pin hỏng có thể phồng hoặc bốc cháy. Mang theo người, đừng để trong hộc.

Bật lửa ga. Nhiệt làm áp suất trong bật lửa tăng, và nó nổ được. Đây là chuyện đã xảy ra nhiều lần trong ô tô đỗ nắng.

Bình xịt các loại — xịt khử mùi, xịt côn trùng, keo xịt tóc. Trên vỏ bình luôn có dòng cảnh báo về nhiệt, và dòng đó có lý do.

Chai nước có ga — nở ra và bung nắp.

Đồ ăn, sữa, thuốc. Nhiều loại thuốc yêu cầu bảo quản dưới một ngưỡng nhiệt nhất định; để trong xe cả buổi chiều là làm hỏng thuốc mà nhìn bên ngoài không thấy gì.

Quả cầu thuỷ tinh và đồ trong suốt: chuyện hội tụ nắng

Đây là điểm ít người biết và rất đáng nói với đồ trang trí trong xe.

Quả cầu thuỷ tinh hay pha lê đặt trên taplo hội tụ ánh nắng thành một điểm nóng. Trong không gian kín và nóng sẵn như cabin xe, điểm nóng đó có thể làm cháy xém bề mặt nhựa, làm biến dạng taplo, hoặc bén vào giấy tờ để gần. Chuyện này đã được ghi nhận cả trong nhà lẫn trong xe.

Cùng nguyên lý với chai nước trong suốt, kính lúp, và một số món trang trí pha lê. Cách xử đơn giản: đừng để chúng ở chỗ nắng chiếu thẳng — cất vào hộc khi đỗ xe.

Đồ đặt trên taplo: rủi ro khi phanh gấp

Ngoài nhiệt còn một chuyện nữa: mọi vật trong xe đều bay khi phanh gấp hoặc va chạm, và chúng bay với lực lớn hơn nhiều so với cảm giác cầm chúng trên tay.

Vì vậy:

• Không đặt tượng nặng, đá khối, đồ kim loại trên taplo hoặc trên kệ sau — đó là hai vị trí bay thẳng vào người ngồi trước.
• Không để đồ rời trên ghế. Cho vào hộc hoặc cốp.
• Đồ nặng thì để cốp, và với xe không có vách ngăn thì cố định lại.

Còn về treo đồ: vật treo ở gương chiếu hậu che tầm nhìn và đung đưa gây phân tâm. Một số nơi có quy định về việc che khuất tầm nhìn qua kính chắn gió, và quy định thì thay đổi theo thời gian — nên tra quy định hiện hành nếu bạn muốn chắc. Phần không phụ thuộc quy định thì rõ: vật treo lủng lẳng trước mặt là thứ mắt bạn sẽ bám theo, và nó cũng bay khi phanh gấp.

Túi khí: vùng không được để đồ

Phần này nhiều người không nghĩ tới.

Túi khí bung ra rất nhanh và rất mạnh. Bất cứ vật gì nằm giữa túi khí và người — trên mặt taplo phía trước ghế phụ, trên vô lăng, gắn vào trụ cửa — đều biến thành vật bị bắn đi.

Vì vậy không dán, không gắn, không đặt gì lên khu vực có túi khí, kể cả miếng đệm chống trượt hay giá đỡ điện thoại đặt sai chỗ. Nếu không rõ túi khí nằm đâu thì xem sách hướng dẫn của xe — trên các tấm ốp thường có chữ đánh dấu.

Nhiệt làm hỏng chính món đồ

Ngoài phần nguy hiểm, nhiệt còn âm thầm phá chính món bạn để trong xe.

Nhựa và keo. Đế nhựa, khớp dán, giá đỡ gắn keo hai mặt đều mềm ra rồi biến dạng. Giá đỡ điện thoại rơi giữa lúc đang lái là chuyện phổ biến sau một mùa nắng.

Dây và chỉ. Nắng cộng nhiệt làm sợi giòn và bạc màu nhanh hơn hẳn. Vòng treo trong xe thường đứt sớm hơn vòng để trong nhà, và nó đứt lúc bạn không để ý.

Màu và lớp phủ. Nắng chiếu thẳng làm phai màu và làm lớp sơn phủ nứt. Mặt taplo là nơi nắng gắt nhất trong xe.

Gỗ. Khô nhanh rồi nứt, đúng như gỗ trong nhà nhưng nhanh hơn nhiều vì chênh lệch nhiệt trong ngày rất lớn.

Kim loại mạ. Nóng lạnh liên tục cộng hơi ẩm đọng buổi sáng làm lớp mạ bong sớm.

Kết luận thực dụng: nếu là món bạn quý, đừng để nó sống trong xe. Xe là môi trường khắc nghiệt hơn ban công.

Xe máy: mấy chuyện riêng

Phần lớn người đi xe máy, nên nói riêng vài điều.

Không treo gì vào tay lái. Vật treo ở ghi đông làm lệch tay lái, vướng khi đánh lái gấp, và túi treo có thể quăng vào bánh trước. Đây là nguyên nhân té ngã thật chứ không phải lo xa.

Không gắn vật cứng nhô ra ở phía trước hoặc hai bên — khi va chạm nó thành điểm chấn thương.

Cốp xe nóng hơn cabin ô tô. Đừng để pin sạc dự phòng, bật lửa, bình xịt trong cốp đỗ nắng.

Móc treo dưới yên chỉ chịu được tải nhẹ, và túi treo lủng lẳng đập vào chân người lái.

Với người muốn mang theo món gì bên mình khi đi xe, cách gọn nhất vẫn là bỏ trong túi hoặc cốp, không gắn ra ngoài.

Mùi trong xe

Đồ thơm treo trong xe là chuyện phổ biến, và có vài điều nên biết:

Mùi nồng trong không gian kín gây nhức đầu và buồn nôn cho một số người, nhất là trẻ nhỏ và người say xe. Người lái mệt hơn thì lái kém hơn.

Nhiệt làm mùi mạnh lên nhiều lần. Món vừa phải lúc sáng có thể nồng gắt lúc chiều.

Tinh dầu đậm đặc rơi lên nhựa có thể làm hỏng bề mặt taplo.

Cách làm gọn nhất cho xe có mùi khó chịu vẫn là tìm nguồn mùi và xử — đồ ăn rơi dưới ghế, thảm ẩm, lọc gió bẩn — thay vì phủ một mùi khác lên trên.

Đồ nên có trong xe

Thay cho đồ trang trí, đây là nhóm đáng chỗ hơn:

• Bộ sơ cứu cơ bản và ít nước uống.
• Đèn pin nhỏ.
• Giấy tờ xe để đúng chỗ cố định.
• Dụng cụ thay lốp đủ và còn dùng được — kiểm một lần cho biết, đừng đợi tới lúc cần.
• Số điện thoại cứu hộ lưu sẵn.

Tóm lại

Không bao giờ để trẻ em hoặc vật nuôi trong xe đỗ, dù vài phút, dù có hé kính — và tập thói quen mở cửa sau nhìn một lượt mỗi lần xuống xe.

Nhiệt trong cabin làm hỏng pin sạc dự phòng, làm nổ bật lửa và bình xịt, làm hỏng thuốc. Quả cầu thuỷ tinh trên taplo hội tụ nắng gây cháy xém. Và mọi vật trong xe đều bay khi phanh gấp, nên đồ nặng thì để cốp, còn khu vực có túi khí thì không đặt gì cả.