Đồ trên bàn làm việc và sự tập trung: cái gì giúp, cái gì kéo mắt đi

Mục này đã có bài về chọn đồ bày trên bàn làm việc. Bài này nói phần đi kèm: những món đó ảnh hưởng thế nào tới việc mình ngồi làm được bao lâu.

Quan sát chung: không phải món nào trên bàn cũng vô hại. Thứ nhấp nháy, thứ chuyển động, và thứ nằm đúng tầm mắt đều lấy đi một chút chú ý mỗi lần mình liếc qua.

Chia bàn thành ba vùng

1. Vùng làm việc — ngay trước mặt, chỗ tay đặt và mắt nhìn: chỉ để thứ đang dùng.
2. Vùng với tới — hai bên, trong tầm tay: đồ dùng thường xuyên, sổ, bút, nước.
3. Vùng ngoài — mép bàn và phía sau: đồ bày, cây nhỏ, khung ảnh.
4. Đồ bày đặt ở vùng ba thì nó vẫn ở đó cho mình nhìn, mà không chen vào lúc đang làm.
5. Vùng một sạch thì bắt đầu việc dễ hơn — đây là phần đổi cảm giác rõ nhất.

Thứ kéo mắt đi nhiều nhất

• Đèn nhấp nháy và đồ phát sáng đổi màu — mắt bị hút về chuyển động, đây là phản xạ chứ không phải thiếu kỷ luật.
• Đồ xoay, đồ lắc, đồng hồ cát chảy.
• Màn hình thứ hai đặt trong tầm mắt mà không dùng cho việc đang làm.
• Điện thoại nằm úp cạnh tay: mỗi rung là một lần gián đoạn.
• Chồng giấy tờ của việc khác — nó nhắc mình một việc chưa xong.
• Cách gọn: dời ra sau lưng hoặc ra ngoài tầm mắt, không cần bỏ đi.

Thứ giúp được thật

• Một món có ý nghĩa với mình, đặt ở vùng ngoài — nó nhắc mình vì sao đang ngồi đây.
• Cây nhỏ dễ chăm; phần chăm sóc cũng là một quãng nghỉ ngắn trong ngày.
• Đồng hồ nhìn được giờ mà không phải mở điện thoại.
• Một cuốn sổ mở sẵn để ghi việc chợt nhớ, thay vì mở máy ra tra.
• Chỗ đặt cốc cố định, xa bàn phím và xa ổ cắm.
• Điểm chung: chúng đứng yên và không đòi hỏi gì trong lúc mình làm việc.

Ba thứ ảnh hưởng nhiều hơn cả đồ bày

1. Ánh sáng: thiếu sáng thì mỏi mắt nhanh, mà chói cũng vậy. Đèn đặt sau vai hoặc bên hông, không đặt trước mặt.
2. Chiều cao bàn ghế: khuỷu tay ngang mặt bàn, chân chạm sàn. Sai một trong hai thì ngồi lâu là đau.
3. Tiếng ồn: tiếng nói chuyện ảnh hưởng nhiều hơn tiếng ồn đều; quay lưng lại nguồn ồn thường đỡ hơn mình tưởng.
4. Ba thứ này đo được và sửa được — sửa chúng trước khi tính tới việc đổi đồ bày.

Ngồi lâu: phần cơ thể

• Đứng dậy mỗi khoảng một tiếng, dù chỉ một hai phút.
• Nhìn ra xa vài chục giây sau mỗi quãng nhìn màn hình — mắt cần đổi tiêu cự.
• Nước để trong tầm tay nhưng không để trên đường dây điện.
• Đau lưng, đau cổ tay, mỏi mắt kéo dài thì đi khám, đừng tự chịu — đây không phải chuyện bàn ghế nữa.
• Người đeo vật phẩm khi làm việc thì có bài riêng trong mục này về lúc nào nên tháo.

Đồ điện trên bàn: phần an toàn

• Cốc nước không đặt cạnh ổ cắm và không đặt trên đường dây.
• Không cắm chồng nhiều ổ chia vào một ổ — bàn làm việc là chỗ hay dính lỗi này nhất.
• Dây sạc sờn hoặc nóng bất thường thì thay, đừng quấn băng dính dùng tiếp.
• Đèn bàn dùng bóng ít toả nhiệt, và không để sát giấy tờ.
• Rút sạc khi không dùng nếu bàn kê sát rèm hoặc sát vật dễ cháy.
• Dây chạy dưới chân thì luồn nẹp; vấp dây kéo cả máy xuống là tai nạn có thật.

Bàn dùng chung nhiều việc

• Nhiều nhà dùng bàn ăn làm bàn làm việc — vậy thì đồ bày phải dọn được nhanh.
• Một khay gom đồ: hết giờ làm thì bê cả khay đi, bàn trả về đúng vai của nó.
• Đánh dấu ranh giới bằng việc dọn, chứ không cần bằng vách ngăn.
• Trẻ học chung bàn thì để đồ của cháu riêng một khay, tránh lẫn lộn và tránh mất.
• Dây sạc gom bằng một cái kẹp; dây chạy ngang bàn ăn vừa vướng vừa nguy hiểm.

Trả lời mấy câu hay gặp

• "Bàn phải quay hướng nào" — thứ đo được là chỗ có đủ sáng, không chói và không ồn; hướng thì mỗi hệ nói một khác, và bài ở site khác trong nhóm đã nói kỹ.
• "Ngồi quay lưng ra cửa có sao không" — phần thực tế là bị giật mình khi có người vào; một tấm gương nhỏ hoặc dời ghế chéo đi là xong.
• "Có nên đặt gương trên bàn" — tiện để thấy sau lưng, nhưng gương hắt ánh sáng vào mắt thì đổi vị trí.
• "Bày mấy món là đủ" — không có con số chuẩn; đủ là khi vùng trước mặt còn trống để bắt đầu việc.
• "Đồ ai tặng mà mình không thích thì sao" — cất giữ tử tế cũng là một cách trân trọng, không nhất thiết phải bày.

Bàn ở nơi làm việc chung

• Bày ít — dọn nhanh khi đổi chỗ, và không chiếm phần của người bên cạnh.
• Tránh món phát ra tiếng hoặc toả mùi mạnh; người ngồi cạnh không chọn được.
• Hỏi quy định của nơi làm việc về đồ cá nhân trên bàn.
• Không để món giá trị ở bàn qua đêm.
• Món có ý nghĩa riêng thì đặt kín đáo; đây là chỗ chung, không phải nhà mình.

Bàn của người học và người thi

• Bày ít hơn bàn làm việc thường — thời gian ngồi dài và liên tục hơn.
• Bỏ hẳn đồ phát sáng đổi màu khỏi tầm mắt trong mùa ôn thi.
• Một tờ lịch đếm ngày thì có người thấy có ích, có người thấy áp lực — thử rồi tự quyết.
• Đồ người thân tặng đặt ở vùng ngoài: nhắc được mà không chen vào.
• Không mua thêm đồ giữa mùa thi; đây là lúc dễ mua theo lo lắng nhất.
• Thứ giúp thật vẫn là ngủ đủ, ăn đủ và nghỉ đúng quãng — và nếu căng thẳng kéo dài thì nói với người lớn trong nhà.

Khi bàn bừa mãi không gọn được

• Thường là thiếu chỗ cất, không phải thiếu kỷ luật — thêm một khay và một hộp là đủ cho phần lớn trường hợp.
• Món nào lúc nào cũng nằm trên bàn thì nó đang thiếu một chỗ cố định; đặt cho nó một chỗ.
• Giấy tờ chất đống thì chia hai rổ: cần xử lý và cần lưu.
• Dọn một lần lớn rồi giữ bằng mười phút cuối ngày, dễ hơn dọn lớn mỗi tháng.
• Bàn quá nhỏ so với việc mình làm thì đổi bàn hiệu quả hơn mọi mẹo sắp xếp.

Dọn bàn: mười phút cuối ngày

1. Cất thứ của việc đã xong, để lại thứ của việc mai làm tiếp.
2. Ghi ba việc cho hôm sau vào tờ giấy để trên bàn — sáng ra khỏi phải nghĩ.
3. Lau mặt bàn và bàn phím; sạch thì hôm sau ngồi xuống dễ chịu hơn.
4. Sạc thiết bị và gom dây.
5. Tắt đèn bàn và rút ổ cắm nếu cần — vừa an toàn vừa khép lại một ngày làm việc.

Một điều đáng nhớ

Một cái bàn tốt cho việc ngồi làm không phải bàn có nhiều món ý nghĩa, mà là bàn để mình bắt đầu được ngay.

Món ý nghĩa vẫn nên có — chỉ là nó đứng ở vùng ngoài, nơi mình nhìn thấy khi ngẩng lên, chứ không nằm giữa mình và việc đang làm.

Câu hỏi thường gặp